نويسندگى مىكرده‌اند ، خيال كرده همگى كاتبان وحى هم بوده‌اند . و در مقابل ، بعضى ديگر ، چون دليل را مجمل ديده‌اند نام آنان را جزو كاتبان وحى نياورده‌اند . و مخفى نماند كه اين توجيه در صورتى است كه نگوييم تعصب مذهبى باعث شده كه افرادى را از زمرهء كاتبان وحى خارج و افراد ديگرى را كه خارجند جزء آنان آورده باشند . و ما - انشاء اللّه - اسامى افرادى را كه كتابتشان در وحى قرآنى ثابت است در آخر بحث ذكر خواهيم كرد . عدد نويسندگان مطلق : اما عدد نويسندگان و كاتبهاى پيغمبر مكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) ، به معناى اعم از كتابت قرآن و غيره ، بنابر آنچه در سيرهء حلبيه آمده بيست و شش نفر مىباشند ، و در سيره عراقى ، عدد آن به 42 نفر مىرسد . ابن عبد البرّ در كتاب خود ، « استيعاب » در شرح حال « ابى » مىنويسد : عبد اللّه بن ارقم از جمله اشخاصى است كه نامه‌هاى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) را مىنوشته است و اما على بن ابى طالب عهدنامه و صلحنامه‌هاى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) را كتابت مىكرده است . و از عمر بن شيبه نقل مىكند كه او در كتاب « الكتاب » ، ابو بكر را نيز جزء نويسندگان نبى اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) آورده و علاوه بر اينان ، افراد ديگرى را به نام كاتب پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) ذكر كرده كه عبارتند از : عمر بن خطاب ، عثمان بن عفان ، على بن ابى طالب ، زبير بن عوام ، خالد و ابان فرزندان سعيد بن عاص ، حنظلة الاسيدى ، علاء بن الحضرمى ، خالد بن ابى بن سلول ، مغيرة بن شعبه ، عمرو بن العاص ، معاوية بن ابى سفيان ، جهيم بن الصلت ، معيقب بن ابى فاطمه و شرحبيل بن حسنه . سپس از واقدى نقل مىكند كه : معاويه در سال فتح مكه اسلام آورد و براى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) نويسندگى نمود . همانطور كه مشاهده مىكنيد در اين كلام صاحب استيعاب تصريح نشده كه اين افراد آيا نويسندهء وحى هم بوده‌اند و يا فقط نامه و صلحنامه‌هاى حضرت را مىنوشتند ؟ بلى در خصوص ابىّ و زيد بن ثابت تصريح مىكند كه ابىّ با زيد بن ثابت وحى قرآنى مىنوشت و قبل از زيد نيز كاتب وحى بوده و در ضمن ، استفاده مىشود كه زيد بن ثابت جزء نويسندگان وحى بوده است . و مانند همين كلام ، كلام ابن اثير در كتاب « اسد الغابه » مىباشد . او حتى درباره ابىّ نيز به اطلاق ، اكتفاء كرده ، ليكن در حالات زيد بن ثابت مىنويسد كه زيد ، براى پيغمبر